Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 Fiche    abcxyz65
басу ойын өзіңді тексер
 
сұрақ жауап
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
оқуды бастаңыз
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
оқуды бастаңыз
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
оқуды бастаңыз
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
оқуды бастаңыз
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
оқуды бастаңыз
mens legislatoris
prawodawca
оқуды бастаңыз
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
оқуды бастаңыз
sententia legis
brzmienie ustawy
оқуды бастаңыз
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
оқуды бастаңыз
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
оқуды бастаңыз
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
оқуды бастаңыз
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
оқуды бастаңыз
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
оқуды бастаңыз
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
оқуды бастаңыз
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
оқуды бастаңыз
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
оқуды бастаңыз
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
оқуды бастаңыз
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
оқуды бастаңыз
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
оқуды бастаңыз
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
оқуды бастаңыз
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
оқуды бастаңыз
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
оқуды бастаңыз
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
оқуды бастаңыз
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
оқуды бастаңыз
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
оқуды бастаңыз
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
оқуды бастаңыз
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
оқуды бастаңыз
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
оқуды бастаңыз
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
оқуды бастаңыз
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
оқуды бастаңыз
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
оқуды бастаңыз
a posteriori
z definicji
оқуды бастаңыз
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
оқуды бастаңыз
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
оқуды бастаңыз
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
оқуды бастаңыз
ipso iure
mocą samego faktu
оқуды бастаңыз
ipso facto
domniemanie prawa
оқуды бастаңыз
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
оқуды бастаңыз
reformatio in peius
zmiana na korzyść
оқуды бастаңыз
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
оқуды бастаңыз
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
оқуды бастаңыз
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
оқуды бастаңыз
implicite
w szerokim znaczeniu
оқуды бастаңыз
sensu largo
w wąskim znaczeniu
оқуды бастаңыз
sensu stricto
od teraz
оқуды бастаңыз
ex nunc
od wtedy, od początku
оқуды бастаңыз
ex tunc
ściśle, dokładnie
оқуды бастаңыз
stricte
tamże
оқуды бастаңыз
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
оқуды бастаңыз
idem/eadem
na przykład
оқуды бастаңыз
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
оқуды бастаңыз
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
оқуды бастаңыз
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
оқуды бастаңыз
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
оқуды бастаңыз
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
оқуды бастаңыз
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
оқуды бастаңыз
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
оқуды бастаңыз
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
оқуды бастаңыз
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
оқуды бастаңыз
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
оқуды бастаңыз
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
оқуды бастаңыз
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
оқуды бастаңыз
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
оқуды бастаңыз
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
оқуды бастаңыз
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
оқуды бастаңыз
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
оқуды бастаңыз
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
оқуды бастаңыз
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
оқуды бастаңыз
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
оқуды бастаңыз
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
оқуды бастаңыз
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
оқуды бастаңыз
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
оқуды бастаңыз
existo, existere
istniejący
оқуды бастаңыз
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
оқуды бастаңыз
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
оқуды бастаңыз
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
оқуды бастаңыз
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
оқуды бастаңыз
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
оқуды бастаңыз
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
оқуды бастаңыз
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
оқуды бастаңыз
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
оқуды бастаңыз
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
оқуды бастаңыз
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
оқуды бастаңыз
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
оқуды бастаңыз
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
оқуды бастаңыз
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
оқуды бастаңыз
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
оқуды бастаңыз
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
оқуды бастаңыз
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
оқуды бастаңыз
modus (m.)
sposób nabycia
оқуды бастаңыз
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
оқуды бастаңыз
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
оқуды бастаңыз
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
оқуды бастаңыз
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
оқуды бастаңыз
modus vivendi
ważność czynności prawnej
оқуды бастаңыз
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
оқуды бастаңыз
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
оқуды бастаңыз
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
оқуды бастаңыз
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
оқуды бастаңыз
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
оқуды бастаңыз
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
оқуды бастаңыз
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
оқуды бастаңыз
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
оқуды бастаңыз
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
оқуды бастаңыз
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
оқуды бастаңыз
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
оқуды бастаңыз
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
оқуды бастаңыз
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
оқуды бастаңыз
negotium claudicans (n.)

Пікір қалдыру үшін жүйеге кіру керек.