Lipidy

Z czego zbudowane sa lipidy

tlen, wodor, węgiel +azot/fosfor

Cechy lipidow

niepolarne i nierozpuszczalne w wodzie

Podział lipidow

proste (tłuszcze właściwe I woski) zlozone (fosfolipidy i glikolipidy) izoprenowe (steroidy I karotenoidy)

Wiązanie estrowe

na środku C połączone z dwoma O jednym dwoma kreskami drugim jedna kreska

tłuszcze właściwe (triglicerydy) - budowa

reszta glicerolu (alkohol) I trzy reszty kwasów tłuszczowych

tłuszcze właściwe-funkcje

zapasowa, energetyczna, termoizolacyjna, ochronna, rozpuszczanik witamin ADEK, źródło wody metabolicznej

woski-budowa

reszta alkoholu monohydroksylowego i reszta kwasu tluszczowego

woski-funkcje

lanolina chroni przed deszczem I zimnem, woskowina chroni przed zanieczyszczeniami I drobnoustrojami, material do budowy plastrow, zapobiegają wnikaniu patogenow, ograniczają parowanie i nasiąknie woda

fosfolipidy-budowa

reszta alkoholu, reszta kwasu tluszczowego +reszta kwasu fosforowego (V)

fosfolipidy-funkcje

cząsteczki ampifatyczne, skladnik blon biologicznych,

fosfolipidy-rodzaje

dwuwarstwa lipidowa, liposomy, micela

glikolipidy-budowa

reszta alkoholu (sfingoza), reszta kwasu tluszczowego, reszta cukru (glukozy/galaktozy)

glikolipidy-funkcje

skaldnik blon komorkowych komórek zwierzecych, skladnik glikokaliksu

karotenoidy-kolory i nazwy

oleiste barwniki roślinne, które dzielimy na: czerwone I pomarańczowe (B-karoten i likopen) żółte ksantofile

karotenoidy-funkcje

udział w fotosyntezie jako barwniki pomocnicze, ochrona przed uszkodzeniami fotosystemu (energia swietlna) orzeciwutleniacze

steroidy

zlozone związki zawierające cztery sprzężone pierścienie

cholesterol

zwierzecy steroid, syntetyzowany w wątrobie, dużo w tkance nerwowej, transportowany we krwi jako sklandik lipoprotein, nie jest substratem energetycznym, substrat wujsciwoy dla wielu ważnych zwiazkow

cholesterol-funkcje

skaldni zwierzecych blon komorkowych, powstają z niego kwasy zolciowe, witamina D3, estrogeny I testosteron, kortyzol