narzady zmyslow

receptory- miejsce pochodzenia bodzca

1 interoreceptory wewnatrz 2 eksteroreceptory sr zewnetrzne

receptory- rodzaj bodzca 6

mechanoreceptory fotoreceptory chemoreceptory nocyreceptory termoreceptory elektroreceptory

dzialanie fotoreceptorow u zwierzat

bodziec swietlny -> (rozklad rodopsyny) impuls nerwowy

oczy zlozone

zbudowane z wieli ommatidiów kazdy z nich zawiera fotoreceptory komorki barwnikowe i soczewke

oczy zlozone co rozroznia zwierze

natezenie swiatla kolory ksztalty

? odroznianie swiatla od ciemnosci, mala powierzchnia, u skaposzczetow

oko proste skupisko komorek swiatloczulych

? wieksza powierzchnia w zaglebieniu ciala, u wirków

oko proste kubkowe

wiecej receptorow, wieksza ostrosc, brak soczewki, pecherzyk wypelniony plynem

oko proste pecherzykowe

ostre widzenie niezaleznie od odleglosci to

akomodacja

ostre widzenie niezaleznie od odleglosci to oko

proste pecherzykowe z soczewka

oczy pecherzykowe kregowcow i bezkregowcow to

narzady analogiczne- rozwinely sie niezaleznie od siebie

budowa oka bezkregowcow

warstwa receptorow pod nia wlokna nerwowe

budowa oka kregowcow

wlokna nerwowe pod nia warstwa receptorow

droga impulsu u bezkregowcow

nerw wzrokowy

droga impulsyu u kregowcow

strona mózgu-> nerw wzrokowy

oczy zlozone u

stawonogow

oczy zlozone skladaja sie z duzej liczby...

ommatidiow

obraz oka zlozonego

mozaikowy

co zawiera kazdy ommatid

fotoreceptory soczewke komorki barwnikowe

co odroznia oko zlozone

natezenie swiatla, rozroznianie kolorow i ksztaltow

sluch i rozwnowaga u bezkregowcow

mechanoreceptory w statocystach wyscielanych orzesionym nablonkiem z krysztalkami statolitami

zmysl sluchu i rownowagi u kregowcow

mechanoreceptory w bledniku bloniastym w ktorym znajduja sie komorki rzesate i krysztalki otolity

co tworzy zmysl wechu i smaku?

chemoreceptory w roznych czesciach ciala

zmysl smaku i wechu u bezkregowcow

chamoreceptory na calym ciele najliczniej otwor gebowy i czulki

zmysl wechu i smaku u kregowcow wodnych

chemorecptpry na grzbietowej stronie glowy

zmysl wechu i smaku u kregowcow ladowych

chemoreceptory w jamie nosowej, narzady smaku jezyk i wnetrze jamy gebowej

cialo szkliste

reguluje cisnienie wewnatrz galki, nadaje ksztalt, zalamuje promienie swietlne

co tworzy zewnetrzna blone wloknista

rogowka twardowka

twardowka

tylna czesc oka, funkcja chroni galke oczna przed urazami mechanicznymi

rogowka

przednia czesc oka przezroczysta, chroni galke, skupia swiatlo jest wypukla

srodkowa blone naczyniowa tworza

naczyniowka, cialo rzeskowe i teczowka

naczyniowka

ma dobrze rozbudowana siec naczyn wlosowatych- f odzywcza, zawiera ciemny barwnik pochlaniajacy swiatlo - nie odbija sie ono wewnatrz oka

cialo rzeskowe

otacza galke na ksztalt pierscienia, ma miesnie rzeskowe ktore zmieniaja ksztalt soczewki - akomodacja

teczowka

komorki barwnikowe zawieraja melanine miesnie gladkie reguluja rozmiar zrenicy

wewnetrzna blona swiatloczula

siatkowka- czopki i preciki, tarcza nerwu wzrokowego

warstwy siatkowki 1

warstwa nerwowo- nabłonkowa - czopki i preciki, nablonek barwnikowy

warstwa siatkowki 2

warstwa srodkowa- komorki dwubiegunowe- neurony z jednym aksonem i dendrytem

warstwa siatkowki 3

warstwa komorek zwojowych - dendryty lacza sie w nerw wzrokowy

czopki

mniej liczne, w srodkowej czesci siatkowki, najwiecej w plamce, barwnik jodopsyna, u, ozliwoaja widzenie barw i szczegolow, najlepiej funkcjonuja przy intensywnym oswietleniu

preciki

bardziej liczne, obwodowa czesc siatkowki, dzialaja w polmroku, barwnik rodopsyna, umozliwiaja rozroznianie ksztaltow i rejestrowanie ruchow

rodopsyna z czego sie sklada

opsyna bialko i retinal pochodna wit A

rodopsyna w swietle

cis-> trans

rodopsyna w ciemnosci

trans-> cis

co to komory oka

wypelnione plynwm przestrzenie, reguluja cisnienie wewnatrz oka

co tworzy aparat ruchowy oka?

6 miesni, z jednej strony przyczepione do galki ocznej z drogiej do sciany oczodolu

f powiek

rozprowadzaja lzy po galce i chronia ja

f lez

zawieraja lizozym

f rzes i brwi

zatrzymuja czasteczki pylu i kurzu

gruczol tarczkowy

wytwarza wydzieline natluszczajaca brzegi powiek

spojowka co to, gdzie jest

wilgotna gladka blona wydzielajaca sluz, ktory zmniejsza tarcie, wyscilela wnetrze powiek i czesc galki

krotkowzrocznosc

oko skupia promienie przed siatkówką

dalekowzrocznosc

oko skupia promoemie za siatkowka

astygmatyzm

oko skupia promienie w wielu miejscach, obraz jest nie wyraźny

droga jaka pokonuje swiatlo

rogowka-> komora przednia oka-> zrenica-> soczewka-> cialo szkliste-> siatkowka

co sie dziejw ze swiatlem podczas przechodzenia przez oko i z obrazem

swiatlo ulega zalamaniu, obraz zostaje pomniwjszony i odwrocony

zdolnosc zalamywania swiatla przez elementy oka to

refrakacja

barwniki pochlaniajac swiatlo wywoluja rekcje chemiczne, zostaje wygenerowany impuls nerwowy ktory biegnie nerwem wzrokowym do plata potylicznego, obraz jest korygowany

x

rozkurcz miesnia rzeskowego powoduje ...... soczewki

splaszczenie

skurcz miesnia rzeskowego powoduje ... soczewki

uwypuklenie

podzial ucha

zewnetrzne srodkowe i wewnetrzne

funkcja ucha zewnętrznego

Wychwytywania fal dźwiękowych

budowa ucha zewnętrznego

Małżowina uszna i przewód słuchowy

funkcja przewodu słuchowego

kieruje falę dźwiękową na błonę bębenkową, wyściela go Woskowina oraz ma krótkie włoski które zapobiegają przy dostaniu się zanieczyszczeń

zamyka przewód słuchowy

błona bębenkowa

funkcja ucha środkowego

przenoszenie i wzmacnianie fal dźwiękowych

budowa ucha środkowego

Jama bębenkowa i Trąbka słuchowa— Eustachiusza

budowa i funkcja Jamy bębenkowej

Jest to pusta przestrzeń wypełniona powietrzem znajdują się w niej trzy kosteczki słuchowe młoteczek jest przyrośnięty do błony bębenkowej, przekazuje drgania na inne kosteczki a potem na błonę okienka owalnego

zabezpieczająca funkcja kosteczek Słuchowych

W przypadku głośnych dźwięków odruch strzemiączkowy

funkcja Trąbki słuchowej Eustachiusza

utrzymanie jednakowego ciśnienia w przewodzie słuchowym i jamie bębenkowej

budowa trąbki Eustachiusza

przewód prowadzący z jamy bębenkowej do nosowej częsci gardła

jak nazywane jest ucho wewnętrzne i dlaczego

Błędnik ponieważ ma zawiłą budowę

granica między uchem środkowym a wewnętrznym

Okienko owalne

budowa ucha wewnętrznego

Błędnik kostny i błoniasty

budowa błędnika kostnego

System przestrzeni i kanałów w kości skroniowej wypełniony jest przychlonką

co wchodzi w skład błędnika kostnego

Ślimak — w którym znajduje się właściwy narząd słuchu — narząd spiralny, trzy kanały półkoliste

W czym zanurzony jest Błędnik bloniasty

W przychlonce

skład błędnika błoniastego

Przewód ślimakowy, Woreczek i Łagiewka, przewody półkoliste

gdzie dokładnie znajduje się narząd spiralny

W ślimaku, w przewodzie ślimakowym

co się dzieje przy szybkiej zmianie wysokości

Dochodzi do różnicy ciśnień pomiędzy uchem zewnetrznym (duze cisnienie) I uchem środkowym (male) przez tą różnicę Trąbka słuchowa zaciska się, odczuwa się przy tępienie słuchu. Po wykonaniu kilku ruchów połykania Trąbka jest drożna

jak powstaje dźwięk

Fala dźwiękowa— przewód słuchowy— drgania — błona bębenkowa— młoteczek, Kowadełko, strzemiączko— błona okienka owalnego— śródchłonka — narząd spiralny

Budowa narządu spiralnego

Zawiera komórki rzęsach spoczywające na blaszce podstawnej, które przetwarzają fale dźwiękowe na impulsy nerwowe oraz komórki podporowe

jak działa narząd spiralny

Drgania śródchłonki powodują że Rzęski komórek dotykają błony pokrywającej i uginają się odkształcenie błony powoduje powstanie impulsu nerwowego

budowa narządu równowagi w pionowej płaszczyźnie

Woreczek i Łagiewka— są tam plamki statyczne— komórki zmysłowe z rzęskami oraz otuli, są zanurzone w Błonie kamyczkowej

jak działa narząd równowagi w pionowej płaszczyźnie

przy ruchu śródchłonki powoduje ruch oto litów, które uciskają komórki zmysłowe i generują w nich impuls nerwowy

budowa narządu równowagi w płaszczyźnie poziomej

Przewody półkoliste połączone z Łagiewka, na końcach rozszerzają się tworząc bańki w których znajdują się Grzebienie bankowe(komórki zmysłowe) z rzęskami zanurzonymi w osklepku

jak działa narząd równowagi w płaszczyźnie poziomej, obrotowej

Ruch głowy powoduje ruch osklepka I ugięcie rzęsek które prowadzi do powstania impulsu nerwowego

biologiczna funkcja receptorów smaku

Odróżnienie przydatności pokarmu oraz pobudzenie czynności gruczołów układu pokarmowego

co jest narządem smaku

Kubki smakowe w brodawkach języka i innych częściach Jamy ustnej

na co reagują receptory smaku

Na substancje rozpuszczone w wodzie dlatego suchy pokarm musi być nawilżone śliną

podstawowe smaki

słony kwaśny słodki Gorzki i umami- smak glutaminianu

na jakie smaki jest wrażliwy każdy Kubek smakowy

Na wszystkie smaki

powstawanie wrażeń smakowych

Rozpuszczanie substancji— dostanie się ich do wnętrza brodawek smakowych — pobudzanie komórek smakowych — wywoływanie w nich impulsu nerwowego

narząd węchu

Nabłonek węchowy— komórki węchowe — chemo receptory

budowa komórek węchowych

Są dwubiegunowe mają jeden Akson i jeden Dendryt zakończony rzęskami reaguje on na substancje lotne rozpuszczone w śluzie

co wydziela Śluz pokrywający Nabłonek węchowy

Gruczoły węchowe

biologiczna funkcja człowieka

Funkcjonowanie narządów trawiennych

Wech ulega

Adaptacji

powstawanie wrażeń zapachowych

Lotne cząsteczki— rozpuszczanie w śluzie nabłonka węchowego — rozpuszczanie się cząsteczek— łączenie się ich z błoną komórek węchowych— pobudzenie komórek węchowych— przesłanie impulsu nerwowego do opuszek węchowych

opuszki węchowe

Są położone poniżej płatów czołowych kory mózgu, zachodzi w nich wstępna analiza zapachu i przekazanie wrażenie zapachowych do ośrodka węchu