Oliwia 1,4,5 rozdziały

 0    126 Fiche    essasitobombito
скачать mp3 басу ойын өзіңді тексер
 
сұрақ жауап
Co to jest ekonomia i czego dotyczy?
оқуды бастаңыз
Ekonomia jest nauką o procesach gospodarczych, która bada prawidłowości rządzące tymi procesami – tzw. prawa ekonomiczne.
Czym są prawa ekonomiczne?
оқуды бастаңыз
To stałe, powtarzające się zależności między elementami procesu gospodarowania, które ekonomia wykrywa i opisuje.
Na czym polega funkcja poznawcza ekonomii?
оқуды бастаңыз
Polega na dostarczaniu wiedzy o zjawiskach i procesach gospodarczych, ich przyczynach, skutkach i prawidłowościach. Ekonomia odpowiada na trzy kluczowe pytania: co, jak i dla kogo produkować.
Dlaczego w ekonomii stawia się pytanie "Co produkować"?
оқуды бастаңыз
Ponieważ zasoby są ograniczone, trzeba wybierać między produktami ważniejszymi i mniej ważnymi – czy kierować się tylko zyskiem, czy także potrzebami społecznymi (np. dobra publiczne).
Co decyduje o odpowiedzi na pytanie "Jak produkować"?
оқуды бастаңыз
Decyduje dostępność zasobów: w krajach rozwiniętych stosuje się technologie kapitałochłonne, w mniej rozwiniętych – pracochłonne.
Od czego zależy odpowiedź na pytanie "Dla kogo produkować"?
оқуды бастаңыз
Zależy od poziomu i struktury dochodów społeczeństwa. Bogaci kupują dobra wysokiej jakości, ubożsi – tańsze i prostsze.
Jaka jest funkcja aplikacyjna ekonomii?
оқуды бастаңыз
Polega na dostarczaniu praktycznych wskazówek podmiotom gospodarczym (gospodarstwom domowym, firmom, państwu), ułatwiających podejmowanie decyzji.
Czym są sądy pozytywne w ekonomii?
оқуды бастаңыз
To stwierdzenia oparte na faktach, które można zweryfikować, np. "inflacja obniża skłonność do oszczędzania".
Czym są sądy normatywne w ekonomii?
оқуды бастаңыз
To stwierdzenia wyrażające subiektywne wartościowanie, przekonania lub zalecenia, np. "duże różnice w dochodach są niedobre". Nie da się ich jednoznacznie zweryfikować.
Czym zajmuje się mikroekonomia?
оқуды бастаңыз
Bada poszczególne elementy gospodarki: gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, rynki produktów. Analizuje zachowania producentów i konsumentów oraz kształtowanie się cen i popytu.
Czym zajmuje się makroekonomia?
оқуды бастаңыз
Analizuje gospodarkę jako całość, badając m.in. globalną produkcję, popyt, podaż, poziom cen, zatrudnienie, inwestycje i budżet państwa.
Jakie są cechy potrzeb ludzkich w ujęciu ekonomicznym?
оқуды бастаңыз
Mają charakter społeczny i zmieniają się wraz z rozwojem społeczeństwa. Obejmują potrzeby biologiczne, materialne (np. samochód) i niematerialne (wiedza, samorealizacja).
Co to są produkty w ekonomii?
оқуды бастаңыз
To dobra i usługi będące wynikiem wydobywania, przetwarzania i przemieszczania zasobów przyrody w celu zaspokojenia potrzeb.
Czym są dobra wolne?
оқуды бастаңыз
To dobra występujące w przyrodzie w postaci gotowej do zaspokojenia potrzeb, niebędące wynikiem produkcji, np. powietrze. Ich zasoby mogą się wyczerpywać.
Jakie są podstawowe czynniki produkcji?
оқуды бастаңыз
To: praca, ziemia i kapitał. Czasem dodaje się czwarty czynnik: przedsiębiorczość lub organizację.
Jak definiuje się pracę jako czynnik produkcji?
оқуды бастаңыз
To świadoma i celowa działalność człowieka, dzięki której oddziałuje on na przyrodę i ją przekształca. Praca ma charakter społeczny i rozwija samego człowieka
Co obejmuje czynnik produkcji "ziemia"?
оқуды бастаңыз
Obejmuje zasoby naturalne: ziemię uprawną, grunty pod zabudowę, lasy, wody, bogactwa naturalne. Jest ograniczony i nieodnawialny.
Co obejmuje kapitał jako czynnik produkcji?
оқуды бастаңыз
Obejmuje środki trwałe (budynki, maszyny, narzędzia, środki transportu, surowce) oraz środki finansowe (pieniądze, papiery wartościowe). Dzieli się na kapitał fizyczny i finansowy.
Jak definiuje się produkcję w ekonomii?
оқуды бастаңыз
Produkcja to działalność ludzka polegająca na wytwarzaniu różnych środków niezbędnych do zaspokojenia potrzeb ludzkich.
Na czym polega wymiana w procesie gospodarowania?
оқуды бастаңыз
Polega na przenoszeniu praw (uprawnień) do własności czynników produkcji oraz wytworzonych produktów.
Co to jest podział (dystrybucja) w ekonomii?
оқуды бастаңыз
Jest to jeden z procesów gospodarczych, obok produkcji, wymiany i konsumpcji, polegający na rozdysponowywaniu wytworzonych dóbr i usług między uczestników gospodarki.
Czym jest gospodarowanie?
оқуды бастаңыз
To procesy ekonomiczne obejmujące produkcję, podział, wymianę i konsumpcję środków zaspokojenia ludzkich potrzeb.
Jakie są powiązania między sferami procesu gospodarowania?
оқуды бастаңыз
Sfery te (produkcja, podział, wymiana, konsumpcja) są ze sobą ściśle powiązane i wzajemnie na siebie oddziałują, tworząc cykl gospodarczy.
Co to jest przedsiębiorstwo jako podmiot gospodarczy?
оқуды бастаңыз
Podmiot prowadzący działalność gospodarczą, nastawiony na osiąganie zysku, wykorzystujący czynniki produkcji do wytwarzania dóbr i usług.
Czym jest gospodarstwo domowe w ujęciu ekonomicznym?
оқуды бастаңыз
Podmiot gospodarczy, który dostarcza czynników produkcji (głównie pracy) i konsumuje dobra oraz usługi, dążąc do zaspokojenia swoich potrzeb.
Jaką rolę w gospodarce pełni państwo?
оқуды бастаңыз
Państwo jest podmiotem regulującym procesy gospodarcze, redystrybuującym dochody, dostarczającym dóbr publicznych i stabilizującym gospodarkę.
Czym są stosunki właśnościowe?
оқуды бастаңыз
To relacje między ludźmi powstające w związku z posiadaniem, użytkowaniem i rozporządzaniem czynnikami produkcji oraz wynikami działalności gospodarczej.
Jak definiuje się własność w ekonomii?
оқуды бастаңыз
Własność to zbiór efektywnie wykorzystywanych uprawnień (praw własności), które podmiot ma w odniesieniu do określonego obiektu – obejmuje korzystanie z niego i udział w decydowaniu o nim.
Na czym polega ekonomiczny aspekt własności?
оқуды бастаңыз
Polega na faktycznym korzystaniu z obiektu własności (np. czerpaniu dochodów) oraz udziale w zarządzaniu nim, niezależnie od zapisów prawnych.
Czym charakteryzuje się własność prywatna?
оқуды бастаңыз
Prawa własności są wyłączne (ekskluzywne) i dobrowolnie transferowalne. Właściciel może wyłączyć innych z korzystania i może obiekt sprzedać lub przekazać.
Czym charakteryzuje się własność publiczna?
оқуды бастаңыз
Prawa własności nie są ekskluzywne ani dobrowolnie transferowalne. Jednostka nie może wyłączyć innych z korzystania ani obiektu sprzedać (np. własność państwowa, komunalna).
Co to jest własność spółdzielcza?
оқуды бастаңыз
Forma własności pośrednia między prywatną a publiczną. Członkowie spółdzielni wspólnie użytkują obiekty, a udziały nie są w pełni transferowalne; wpływ na zarządzanie nie zależy od wielkości udziałów.
Czym jest własność indywidualna?
оқуды бастаңыз
Występuje, gdy zasób kapitału w przedsiębiorstwie należy do jednej osoby (lub rodziny). Odmianą jest własność rodzinna.
Czym jest własność zbiorowa?
оқуды бастаңыз
Występuje, gdy kapitał przedsiębiorstwa należy do grupy osób lub rodzin, np. w spółkach. Często przybiera formę spółek kapitałowych.
Co to jest własność międzynarodowa?
оқуды бастаңыз
Występuje, gdy przedsiębiorstwo należy do obywateli różnych krajów, np. w spółkach joint-venture lub korporacjach międzynarodowych.
Jak rozumie się własność w sensie prawnym?
оқуды бастаңыз
Jako stosunek między osobą (fizyczną lub prawną) a rzeczą, polegający na wyłączności posiadania, użytkowania i rozporządzania nią.
Jak rozumie się własność w sensie ekonomicznym?
оқуды бастаңыз
Jako stosunek między ludźmi, wynikający z faktycznego korzystania z czynników produkcji i ich wyników oraz zarządzania nimi, niezależnie od zapisów prawnych.
Co przedstawia krzywa transformacji (granica możliwości produkcyjnych)?
оқуды бастаңыз
Przedstawia maksymalne możliwe kombinacje produkcji dwóch dóbr przy danym poziomie techniki i zasobów. Punkty na krzywej oznaczają warianty ekonomicznie efektywne.
Czym charakteryzują się warianty ekonomicznie efektywne?
оқуды бастаңыз
To kombinacje produkcji, w których nie można zwiększyć produkcji jednego dobra bez zmniejszenia produkcji drugiego – leżą na krzywej transformacji.
Co oznacza różne położenie krzywej transformacji?
оқуды бастаңыз
Przesunięcie krzywej na zewnątrz oznacza wzrost możliwości produkcyjnych (postęp techniczny, więcej zasobów), a do wewnątrz – ich zmniejszenie.
Co to jest koszt alternatywny (koszt utraconych możliwości)?
оқуды бастаңыз
To wartość najlepszej z możliwych alternatyw, z której rezygnujemy, wybierając daną opcję. Na krzywej transformacji koszt alternatywny rośnie wraz z przesuwaniem się wzdłuż krzywej.
Na czym polega zasada racjonalnego gospodarowania?
оқуды бастаңыз
Polega na dokonywaniu wyborów, które maksymalizują korzyści przy danych ograniczonych zasobach, kierując się rachunkiem ekonomicznym.
Co to jest rachunek ekonomiczny?
оқуды бастаңыз
To porównanie nakładów i efektów działalności gospodarczej w celu wyboru najlepszej opcji. Wymaga mierzalności efektów i nakładów oraz jednolitego kryterium wyboru.
Dlaczego efekty działalności muszą być mierzalne?
оқуды бастаңыз
Aby można je było porównać z nakładami w ramach rachunku ekonomicznego i podjąć racjonalną decyzję.
Czym są prawa ekonomiczne?
оқуды бастаңыз
To stałe, powtarzające się zależności między elementami procesu gospodarowania, wykrywane i opisywane przez ekonomię.
Jakie są zależności między prawami ekonomicznymi?
оқуды бастаңыз
Łączą się one w spójne systemy, tworząc teorie ekonomiczne, które wyjaśniają i interpretują rzeczywistość gospodarczą.
Co mówi prawo popytu i podaży?
оқуды бастаңыз
Na konkurencyjnym rynku cena dąży do poziomu, przy którym wielkość popytu równa się wielkości podaży. Działa w ściśle określonych warunkach.
Co głosi prawo malejących przychodów?
оқуды бастаңыз
Po przekroczeniu pewnego stosunku między zmiennym a stałym czynnikiem produkcji, dalsze zwiększanie nakładu czynnika zmiennego prowadzi do coraz mniejszych przyrostów produkcji.
Dlaczego mówi się, że prawa ekonomiczne to "prawa wielkich liczb"?
оқуды бастаңыз
Ponieważ ujawniają się nie w pojedynczych przypadkach, ale dopiero przy masowym powtarzaniu zdarzeń – mają charakter statystyczny (stochastyczny).
Co oznacza stwierdzenie, że prawa ekonomiczne działają obiektywnie?
оқуды бастаңыз
Oznacza, że są one realną cechą procesów gospodarczych, a ich istnienie i działanie nie zależy od świadomości ani woli ludzi.
Czym charakteryzują się teorie ekonomiczne?
оқуды бастаңыз
Operują założeniami upraszczającymi rzeczywistość, aby lepiej uchwycić istotne zależności i zbudować przejrzysty model ekonomiczny.
Co oznacza zasada ceteris paribus?
оқуды бастаңыз
To łacińskie określenie oznaczające "przy innych warunkach niezmienionych". Stosuje się je, aby analizować wpływ zmian jednego czynnika, zakładając stałość pozostałych.
Co to jest model ekonomiczny?
оқуды бастаңыз
To uproszczony obraz rzeczywistości gospodarczej, pokazujący kluczowe zależności między zjawiskami (np. model rynku, model inflacji). Dzieli się na mikro- i makroekonomiczny.
Czym są zależności o charakterze funkcjonalnym?
оқуды бастаңыз
To zależności, w których jedna zmienna określa inną, np. wielkość produkcji zależy od liczby pracowników. Są podstawą modeli ekonomicznych.
Czym są zależności o charakterze definicyjnym (tożsamości)?
оқуды бастаңыз
To zależności wynikające z definicji, np. dochód = konsumpcja + oszczędności. Są zawsze prawdziwe i nie wymagają weryfikacji.
Czym są zmienne endogeniczne w modelu ekonomicznym?
оқуды бастаңыз
To zmienne określone wewnątrz modelu – ich wartości wynikają z zależności między elementami modelu.
Czym są zmienne egzogeniczne w modelu ekonomicznym?
оқуды бастаңыз
To zmienne określone przez czynniki zewnętrzne wobec modelu – ich wartości traktuje się jako dane (np. warunki polityczne, klimat).
Czym są nauki ekonomiczne?
оқуды бастаңыз
To grupa nauk zajmujących się działalnością gospodarczą ludzi, w tym ekonomia jako nauka najbardziej ogólna, a także statystyka, logika, matematyka i prakseologia.
Jaki jest związek ekonomii z logiką i matematyką?
оқуды бастаңыз
Ekonomia korzysta z logiki w budowaniu modeli i teorii oraz z matematyki w precyzyjnym opisie zależności i obliczeniach ekonomicznych.
Co bada prakseologia?
оқуды бастаңыз
Nauka o działaniu racjonalnym, czyli o tym, jak skutecznie osiągać cele przy danych środkach. Stanowi teoretyczną podstawę racjonalnego gospodarowania.
Co oznacza działanie racjonalne w prakseologii?
оқуды бастаңыз
Oznacza działanie celowe, w którym podmiot wybiera środki najlepiej prowadzące do osiągnięcia zamierzonych celów, co jest podstawą rachunku ekonomicznego.
Co to jest rynek w ujęciu ekonomicznym?
оқуды бастаңыз
Rynek to ogół warunków, w których dochodzi do zawierania transakcji między kupującymi i sprzedającymi, gdzie określane są ich wielkości i ceny. Może być miejscem fizycznym (np. targ) lub wirtualnym (np. internet).
Jakie są rodzaje rynków według kryterium przedmiotu wymiany?
оқуды бастаңыз
Wyróżniamy m.in.: rynek dóbr konsumpcyjnych i inwestycyjnych, rynek kapitałowy (papierów wartościowych), rynek pieniężno‑kredytowy i rynek pracy.
Jak dzielimy rynki według zasięgu geograficznego?
оқуды бастаңыз
Na rynki: lokalny, regionalny, krajowy, zagraniczny, międzynarodowy (np. UE) i światowy (np. ropa, złoto).
Czym różni się rynek wolny od regulowanego według kryterium kontroli?
оқуды бастаңыз
Rynek wolny nie podlega bezpośredniej kontroli władz, a rynek regulowany – tak (np. przez ustalanie cen minimalnych/maksymalnych, kontyngentów, licencji).
Jakie rynki wyróżniamy ze względu na zależność między wielkością sprzedaży a zapotrzebowaniem?
оқуды бастаңыз
Rynek sprzedawcy (gdy podaż < popyt, silna pozycja sprzedawcy) i rynek nabywcy (gdy podaż > popyt, silna pozycja nabywcy).
Co to jest rynek doskonale konkurencyjny (rynek doskonały)?
оқуды бастаңыз
To rynek, na którym występuje wielu kupujących i sprzedających, produkt jest jednorodny, uczestnicy mają pełną informację, a wejście/wyjście jest swobodne. Cena kształtuje się wyłącznie pod wpływem popytu i podaży.
Czym charakteryzują się rynki niedoskonałe?
оқуды бастаңыз
Występują na nich bariery wejścia, ograniczona liczba uczestników, zróżnicowanie produktów lub asymetria informacji (np. monopol, oligopol, konkurencja monopolistyczna).
Co to jest wymiana towarowo‑pieniężna?
оқуды бастаңыз
To dominująca w gospodarce rynkowej forma wymiany, w której towar jest wymieniany za pośrednictwem pieniądza (a nie bezpośrednio towar za towar).
Co to jest towar w ekonomii?
оқуды бастаңыз
Towar to produkt pracy ludzkiej przeznaczony do sprzedaży na rynku
Co to jest cena?
оқуды бастаңыз
Cena to pieniężny wyraz wartości wymiennej towaru. Na rynku kształtują się zarówno ceny absolutne (ceny poszczególnych towarów), jak i ceny relatywne (relacje między cenami różnych towarów).
Jaka jest rola rynku w alokacji zasobów?
оқуды бастаңыз
Rynek wskazuje kierunki przepływu zasobów poprzez sygnały cenowe, decydując, jakie dobra i usługi są produkowane, jak i dla kogo – rozwiązuje podstawowe dylematy ekonomiczne.
Jak rynek kształtuje stany równowagi?
оқуды бастаңыз
Rynek dąży do ustalenia takiej ceny, przy której wielkość popytu równa się wielkości podaży. Osiągnięcie tej ceny oznacza stan równowagi rynkowej.
Co oznacza społeczna akceptacja produkcji?
оқуды бастаңыз
Oznacza, że przy cenie równowagi ilość i struktura wytworzonych dóbr są akceptowane przez nabywców, którzy kupują te dobra – rynek jest weryfikatorem społecznej przydatności produkcji.
Czym jest popyt?
оқуды бастаңыз
Popyt to ilość dobra, jaką nabywcy są w stanie kupić przy określonej cenie i w danym czasie. Dzieli się na popyt efektywny (ujawniony na rynku) i potencjalny (wynikający z potrzeb, ale bez odpowiednich dochodów).
Co głosi prawo popytu?
оқуды бастаңыз
Między ceną a wielkością popytu istnieje zależność odwrotna: im wyższa cena, tym mniejszy popyt (przy założeniu ceteris paribus). Graficznie przedstawia to krzywa popytu
Co to jest efekt substytucyjny zmiany ceny?
оқуды бастаңыз
To zmiana popytu wynikająca z zastępowania dobra, które drożeje, przez dobra relatywnie tańsze.
Co to jest efekt dochodowy zmiany ceny?
оқуды бастаңыз
To zmiana popytu spowodowana zmianą dochodu realnego przy stałym dochodzie nominalnym. Wzrost ceny obniża dochód realny i zmniejsza popyt, spadek ceny – zwiększa.
Czym różni się dochód nominalny od realnego?
оқуды бастаңыз
Dochód nominalny to dochód wyrażony w pieniądzu. Dochód realny to ilość dóbr, jaką można nabyć za dany dochód nominalny przy określonych cenach.
Co to są dobra substytucyjne?
оқуды бастаңыз
To dobra, które mogą się wzajemnie zastępować w zaspokajaniu potrzeby (np. masło i margaryna). Wzrost ceny jednego zwiększa popyt na drugie.
Co to są dobra komplementarne?
оқуды бастаңыз
To dobra, które wzajemnie się uzupełniają (np. samochód i benzyna). Wzrost ceny jednego zmniejsza popyt na drugie.
Jak oczekiwania zmiany cen wpływają na popyt?
оқуды бастаңыз
Jeśli konsumenci spodziewają się wzrostu cen w przyszłości, zwiększają popyt bieżący. Gdy oczekują spadku cen – ograniczają bieżące zakupy.
Jak wzrost liczby ludności wpływa na popyt
оқуды бастаңыз
Wzrost liczby ludności zwiększa ogólny popyt na dobra i usługi, zwłaszcza na dobra podstawowe (żywność, mieszkania, edukacja).
Jak gusty i preferencje nabywców kształtują popyt
оқуды бастаңыз
Zmiana gustów i preferencji (np. moda, trendy zdrowotne) może zwiększyć lub zmniejszyć popyt na określone dobra, niezależnie od zmian cen i dochodów.
Co to jest efekt naśladowania?
оқуды бастаңыз
To zjawisko, w którym konsumenci naśladują zachowania zakupowe innych (np. gwiazd, wpływowych osób), co prowadzi do wzrostu popytu na określone produkty.
Co to jest efekt demonstracji (efekt pokazowy)?
оқуды бастаңыз
To sytuacja, w której konsumenci kupują dobra luksusowe lub prestiżowe, aby zademonstrować swój status społeczny lub zamożność.
Czym są paradoksy popytu?
оқуды бастаңыз
To sytuacje, w których popyt zachowuje się w sposób sprzeczny z prawem popytu, np. paradoks Giffena, Veblena i spekulacyjny.
Na czym polega paradoks Giffena?
оқуды бастаңыз
Dotyczy dóbr niższego rzędu (np. podstawowe produkty żywnościowe), na które popyt rośnie wraz ze wzrostem ich ceny, gdyż konsumenci rezygnują z droższych substytutów.
Na czym polega paradoks Veblena?
оқуды бастаңыз
Dotyczy dóbr luksusowych – im wyższa cena, tym większy popyt, ponieważ wysoka cena świadczy o prestiżu i ekskluzywności.
Na czym polega paradoks spekulacyjny?
оқуды бастаңыз
Gdy konsumenci oczekują dalszego wzrostu cen w przyszłości, mogą zwiększać bieżący popyt, nawet jeśli ceny już rosną (np. na rynku nieruchomości, akcji).
Co to jest podaż?
оқуды бастаңыз
Podaż to ilość dobra, jaką sprzedawcy oferują do sprzedaży przy danym poziomie ceny i w danym czasie.
Co głosi prawo podaży?
оқуды бастаңыз
Między ceną a wielkością podaży istnieje zależność dodatnia: im wyższa cena, tym większa podaż (przy założeniu ceteris paribus). Graficznie przedstawia to krzywa podaży.
Jakie czynniki pozacenowe wpływają na podaż?
оқуды бастаңыз
Należą do nich: koszty produkcji, technologia, oczekiwania co do przyszłych cen, podatki, subsydia oraz warunki klimatyczne (np. w rolnictwie).
Jak koszty produkcji wpływają na podaż?
оқуды бастаңыз
Wzrost kosztów produkcji (np. cen surowców, płac) zmniejsza podaż przy danej cenie. Spadek kosztów – zwiększa podaż.
Jak technologia produkcji wpływa na podaż?
оқуды бастаңыз
Wprowadzenie nowoczesnej, wydajniejszej technologii obniża koszty jednostkowe i zwiększa podaż przy danej cenie.
Jak oczekiwania producentów co do przyszłych cen wpływają na podaż?
оқуды бастаңыз
Jeśli producenci spodziewają się wzrostu cen w przyszłości, mogą ograniczyć bieżącą podaż (aby sprzedać później drożej). Przy oczekiwaniach spadku cen – zwiększają bieżącą podaż.
Jak warunki klimatyczne wpływają na podaż?
оқуды бастаңыз
Korzystne warunki pogodowe zwiększają podaż dóbr rolnych i usług turystycznych. Niekorzystne – ograniczają podaż
Co to jest równowaga rynkowa?
оқуды бастаңыз
To sytuacja, w której wielkość popytu równa się wielkości podaży przy określonej cenie równowagi rynkowej. Powstaje w punkcie przecięcia krzywej popytu i podaży.
Co to jest cena równowagi rynkowej?
оқуды бастаңыз
To cena, przy której wielkość popytu równa się wielkości podaży. Nazywana też ceną „oczyszczającą rynek” – eliminuje nadwyżki i niedobory.
Co to jest ilość równowagi?
оқуды бастаңыз
To ilość dobra, która jest zarówno oferowana do sprzedaży, jak i kupowana przy cenie równowagi
Co to jest stan nierównowagi rynkowej?
оқуды бастаңыз
Występuje, gdy przy danej cenie wielkość popytu nie równa się wielkości podaży. Może to być nadwyżka podaży (podaż > popyt) lub nadwyżka popytu (popyt > podaż).
Co to jest mechanizm rynkowy?
оқуды бастаңыз
To proces samoregulacji rynku, w którym zmiany cen prowadzą do dostosowań popytu i podaży, przywracając stan równowagi.
Co to jest cena minimalna i jakie są jej skutki?
оқуды бастаңыз
To cena ustalona przez państwo poniżej której nie można sprzedawać (np. w rolnictwie). Prowadzi do nadwyżki podaży, którą państwo często musi skupować.
Co to jest cena maksymalna i jakie są jej skutki?
оқуды бастаңыз
To cena ustalona przez państwo powyżej której nie można sprzedawać (np. na czynsze, leki). Prowadzi do niedoboru podaży, kolejek, spekulacji i rozwoju „czarnego rynku”.
Co mierzy cenowa elastyczność popytu?
оқуды бастаңыз
Mierzy stopień reakcji wielkości popytu na zmianę ceny danego dobra. Oblicza się ją za pomocą współczynnika elastyczności cenowej popytu.
Kiedy popyt jest wysoce elastyczny?
оқуды бастаңыз
Gdy współczynnik elastyczności ∣Ecp∣>1 – procentowa zmiana popytu jest większa niż procentowa zmiana ceny (np. dobra luksusowe, z wieloma substytutami).
Kiedy popyt jest mało elastyczny?
оқуды бастаңыз
Gdy 0<∣Ecp∣<1 – procentowa zmiana popytu jest mniejsza niż procentowa zmiana ceny (np. dobra pierwszej potrzeby, leki).
Co to jest popyt doskonale nieelastyczny (sztywny)?
оқуды бастаңыз
Gdy ∣Ecp∣=0 – zmiana ceny nie powoduje żadnej zmiany popytu (np. insulina dla diabetyków).
Co to jest popyt doskonale elastyczny?
оқуды бастаңыз
Gdy ∣Ecp∣=∞ – nawet minimalna zmiana ceny powoduje nieskończenie dużą zmianę popytu (teoretyczny przypadek, np. na rynku doskonale konkurencyjnym przy jednolitej cenie).
Jakie czynniki wpływają na kształt krzywej popytu?
оқуды бастаңыз
Kształt krzywej popytu zależy od elastyczności cenowej popytu, która jest determinowana m.in. przez dostępność substytutów, rodzaj dobra, udział w dochodzie i długość okresu dostosowań.
Jak dostępność bliskich substytutów wpływa na elastyczność cenową popytu?
оқуды бастаңыз
Im więcej bliskich substytutów ma dobro, tym popyt jest bardziej elastyczny cenowo – konsumenci łatwiej zastępują je innymi produktami przy zmianie ceny.
Jak rodzaj dobra wpływa na elastyczność cenową popytu?
оқуды бастаңыз
Dobra luksusowe i zbędne mają popyt elastyczny, a dobra pierwszej potrzeby (np. chleb, leki) – mało elastyczny.
Jak udział dobra w dochodzie konsumenta wpływa na elastyczność cenową popytu?
оқуды бастаңыз
Im większy udział wydatków na dane dobro w budżecie konsumenta, tym popyt jest bardziej elastyczny (zmiana ceny silniej wpływa na decyzje zakupowe).
Jak długość czasu dostosowań wpływa na elastyczność cenową popytu?
оқуды бастаңыз
W dłuższym okresie popyt jest bardziej elastyczny, ponieważ konsumenci mają więcej czasu na znalezienie substytutów lub zmianę nawyków.
Co to jest suma całkowitych wydatków konsumentów w kontekście elastyczności?
оқуды бастаңыз
To iloczyn ceny i wielkości zakupionego dobra. Zmiana ceny wpływa na tę sumę w zależności od elastyczności popytu: przy popycie elastycznym wzrost ceny zmniejsza wydatki, przy nieelastycznym – zwiększa.
Co mierzy mieszana cenowa elastyczność popytu?
оқуды бастаңыз
Mierzy reakcję popytu na jedno dobro na zmianę ceny innego dobra. Współczynnik dodatni oznacza dobra substytucyjne, ujemny – komplementarne.
Co mierzy dochodowa elastyczność popytu?
оқуды бастаңыз
Mierzy reakcję wielkości popytu na zmianę dochodu konsumenta. Wyraża się ją za pomocą współczynnika elastyczności dochodowej popytu.
Jak dzielimy dobra według dochodowej elastyczności popytu?
оқуды бастаңыз
Dobra normalne: Edyp>0(popyt rośnie z dochodem). Dobra niższego rzędu: Edyp<0 (popyt maleje z dochodem). Dobra podstawowe: 0<Edyp<1. Dobra wyższego rzędu: Edyp>1
Co mówi prawo Engla?
оқуды бастаңыз
W miarę wzrostu dochodu maleje procentowy udział wydatków na żywność w ogólnych wydatkach konsumpcyjnych.
Co przedstawiają krzywe Engla?
оқуды бастаңыз
To wykresy pokazujące zależność między dochodem a wydatkami na różne grupy dóbr (żywność, dobra trwałe, usługi) – ilustrują prawo Engla i zmiany struktury popytu.
Co mierzy cenowa elastyczność podaży?
оқуды бастаңыз
Mierzy stopień reakcji podaży na zmianę ceny danego dobra. Oblicza się ją za pomocą współczynnika cenowej elastyczności podaży.
Jak interpretujemy wartość współczynnika cenowej elastyczności podaży?
оқуды бастаңыз
Ecp​=0: podaż doskonale nieelastyczna (sztywna). 0<Ecp<1: podaż nieelastyczna. Ecp=1: elastyczność wzorcowa. Ecp>1: podaż elastyczna. Ecp=∞: podaż doskonale elastyczna.
Jak wyglądają krzywe podaży przy różnych współczynnikach elastyczności?
оқуды бастаңыз
Pionowa (Ecp​=0). Nachylona pod kątem 45° (Ecp​=1). Wyprowadzona z osi odciętych (Ecp​<1). Wyprowadzona z osi rzędnych (Ecp>1). Pozioma (Ecp=∞).
Co to jest ograniczenie budżetowe konsumenta?
оқуды бастаңыз
To zestaw wszystkich koszyków dóbr, które konsument może zakupić przy danym dochodzie i danych cenach. Graficznie przedstawia je linia ograniczenia budżetowego.
Jak zapisujemy równanie ograniczenia budżetowego?
оқуды бастаңыз
Qx​⋅cx​+Qy​⋅cy​=DK​ gdzie Qx, QyQx​, Qy​ – ilości dóbr, cx, cycx​, cy​ – ich ceny, DKDK​ – dochód konsumenta.
Co przedstawia linia ograniczenia budżetowego na wykresie?
оқуды бастаңыз
Przedstawia wszystkie kombinacje dwóch dóbr, które konsument może kupić, wydając cały dochód. Jej nachylenie odzwierciedla relację cen dóbr (−cx/cy​).

Пікір қалдыру үшін жүйеге кіру керек.