starożytny rzym

Tytus Liwiusz

źródło legend starożytnego Rzymu „ad Urbe condita” - od założenia miasta

Eneasz

król Alba Longa

Rea Sylwia

córka Eneasza, + bog wojny Mars, Romulus i Remus

Romulus i Remus

legendarni założyciele miasta Rzym, bliźniacy, potomkowie Rea Sylwia

Romulus

zabił brata Remusa, został królem, swoje miasto nazwał Roma

Plemiona Italii

Umbrowie, Sabinowie, Latynowie, Samnici, Grecy, Etruskowie

Etruskowie

lud nieznanego pochodzenia, założyli 12 miast-państw (weje), wpłynęli na Rzym przez kulturę i religię, rozwinęli malarstwo, rzeźbiarstwo, architekturę, ceramikę, wierzenia oparte na wróżbach, nieodczytane pismo i język, najechani przez Galów 386pne

Umbrowie

podbici przez etrusków

Latynowie

mieszkali wokół Rzymu

Grecy

Południowa italia

powstanie Rzymu

753 pne

753 pne

powstanie Rzymu

Pyrrus

najwięcej bitew wygranych, zastosował taktykę połączonych broni (słonie bojowe + piechota + konnica), król Molossów, hegemon Związku Epirockiego

wojny samnickie

343-290pne, trzy wojny pomiędzy rzymem a samnitami, zwycięstwo Rzymu i podporządkowanie się mu samnitów

wojna z tarentem

wojna Rzymu z tarentem, wojna w płd Italii i na Sycylii, 282-272 pne, głównymi przeciwnikami Rzymian w podbojach w Italii stały się leżące tam greckie kolonie, największy Opór stawiał Tarent który zwrócił się o pomoc Pyrrusa

pyrrusowe zwycięstwo

zwycięstwo osiągnięte nadmiernym kosztem, nieproporcjonalnie dużym wobec osiągniętych skutków

związek latyński

podbój latynów 493pne, zajmował się dostarczaniem żywności i zboża, był podporządkowany rzymowi

municipia

teren położony w Italii podbity przez starożytny Rzym, przymierze z Rzymem

wódz Lucjusz Korneliusz Publiusz Scypion Afrykański młodszy (Scypion)

wódz III Wojny Punickiej,

Hannibal

dowódca wojsk Kartaginy, wojny punickie

Filip V Macedoński

zemsta za pomoc Hannibalowi, wyzwolenie Greków spod panowania macedończyków, 197pne - bitwa pod Kynoskachoi wygrana przez Rzym przegrana Filip V, 168 Pydna przegrana Filipa 5

Juliusz Cezar

(58-51 p.n.e.) podbój Galia (dzis Francja) 52 p.n.e. - powstanie Wrcyngetoryksa, obrona Alezji

Wercyngetoryks

wódz galijskiego plemienia, przywódca Wielkiego powstania Galów przeciwko rzymowi, powstanie było największym zrywem Galów podczas podboju Galii przez Rzymian

Gnejusz Pompejusz

udana walka z korsarzami, wojna z Pantem wygrana, podbił obszar Palestyny utworzył tam prowincja Judea

Oktawian (wódz)

wojna z Egiptem 31 p.n.e. = bitwa pod akcjum, skutek - zdobycie Egiptu

Kleopatra VII

w skutek intryg dworskich opuściła Egipt i udała się do Palestyny i zdobyła poparcie Cezara z którym miała syna

Imperium Romanum

jest to skutek podbojów Rzymu, organizacja Imperium: podbita ludność nie ma obywatelstwa i ma płacić daninę - zboże lub pieniądze, służą pomocą militarną, Auxilia, wał Hadriana, limes

Auxilia

oddziały pomocnicze

limes

fortyfikacje obronne które Rzym budował na granicach

wojny punickie (3)

między Rzymianami a kartagińczykami (punijczykami), wszystkie wygrał Rzym 264 - 146 p.n.e., głównym celem Rzymian była dominacja na Morzu Śródziemnym

I wojna punicka

264-241 pne, (przyczyna:) Sycylia łącząca szlaki kupieckie jest przeszkodą, walka o Sycylię

II wojna punicka

218-201 p.n.e. Kartagina atakuje pierwsza, król Hannibal dowodzi, zniszczenie pól uprawnych, bitwa pod Kannami, bitwa pod zamą

bitwa pod Kannami

kanny 210 p.n.e. zwycięstwo punijczykow

bitwa pod Zamą

202 pne klęska

bitwa pod pydną

168 pne, między Rzymem a Macedończykami

bitwa pod Alezją

52pne, między rzymem, a galijczykami (podbój galii J.C)

legiony

podstawowa jednostka militarna (w podbojach wielkich władców)

bitwa w lesie Teutoburskim

9r ne, klęska Oktawiana Augusta, germanie pokonują legion rzymski, skutek: utworzona prowincja Germania Dolna i prowincja Germania Górna

Oktawian August (cesarz)

rządzi do 14r ne(umiera), 9r ne klęska w lesie Teutoburskim, podbił obrońców pod Dunajem(Recja, Panią, Noricum)

Klaudiusz

43 r ne podbił Brytanię

Trajan

cesarz, osiągnął największy zasięg terytorialny (Ren, Dunaj, Eufrat), podbój Dacji- wojna z Dakami (obszar dzisiejszej Rumunii), kolumna Trajana, wojna z Partami - prowincja Mezopotamia i Armenia, II w pne

Brytania

obszar podbity przez cesarza Klaudiusza

Dacja

obszar dzisiejszej Rumunii, podbita przez cesarza Trajana, romanizacja, język romański do dziś

Mezopotamia

starożytna kraina na Bliskim Wschodzie leżąca w dorzeczu rzek Tygrys i Eufratu

limesy

fortyfikacje obronne, które rzym budował na swoich granicach

wał hadriana

wał cesarza hadriana w Brytanii

romanizacja

dobrowolny lub przymusowy proces przyjmowania kultury rzymskiej - Galia, Hiszpania, Dacja - posługują się językiem romańskim do dziś

bunty i powstania przeciwko rzymowi

Judea, Brytania

Judea

prowincja Rzymska, 1. wojna żydowska 60-70r ne, łuk tytusa, opisana prze Józefa Flawiusza; 2, Bar Kochba 135 ne - decyzja przesiedlenia żydów - wygnanie, początek Diaspory (żydzi nie mają swojego państwa itd. - żyli wśród siebie)

Brytania

cesarz Neron 61 ne

powstanie boudiki

60-61 ne

łuk tytusa

relief ukazujący triumf Tytusa i zdobyte łupy

barbarzyńcy

każdy kto nie mieszka w Imperium Rzymskim, ludy mieszkające poza Italią