Układy płciowe

Co należy do przewodów wyprowadzających nasienie?

Kanaliki proste, przewodziki sieci jądra, przewodziki odprowadzające, przewód najądrza, nasieniowód, przewód wytryskowy i cewka moczowa

Gruczoły dodatkowe męskiego układu płciowego

pęcherzyki nasienne, gruczoł krokowy i gruczoły opuszkowo-cewkowe

Dwie funkcje jąder

wytwarza plemniki i hormony płciowe męskie

Czym jest osłonka pochwowa?

Podwójna błona surowicza otrzewnej pokrywająca jądro od przodu i boku. Trzewny listek wraz z nabłonkiem mezodermalnym pokrywa jądro, a listek ścienny wraz z nabłonkiem mezodermalnym mosznę

Jak nazywa się podwójna błona surowicza otrzewnej pokrywająca jądro od przodu i boku i przez co jest pokrywana?

osłonka pochwowa. Nabłonek mezodermalny pokrywa oba listki - trzewny i ścienny

Co wchodzi w skład ściany kanalika plemnikotwórczego?

Nabłonek plemnikotwóczy z błoną podstawna, 3-5 warstw komórek mioidialnych, tkanka łączna właściwa luźna

Z jakich komórek składa się nabłonek plemnikotwórczy?

Komórki podporowe(Sertolego) i szeregu spermatogenezy

Czym są komórki Sertolego

Komórki podporowe nabłonka plemnikotwórczego

Cechy charakterystyczne cytoplazmy i błony komórek Sertolego

Siateczka śródplazmatyczna gładka, mitochondria, ziarna glikogenu, krople tłuszczu, krystaloidy Charcota-Bottchera. Połączenia zamykające utrzymujące barierę krew-jądro i neksus między sobą oraz hemidesmosomy na powierzchni podstawnej

Czym są krystaloidy Charcota-Bottchera?

Charakterystyczny składnik cytoplazmy komórek Sertolego

Z jakich warstw składa się nabłonek plemnikotwórczy?

Z powierzchni podstawnej, niechronionej barierą krew-jądro i powierzchownej, chronionej przez nią

Jakie komórki szeregu spermatogenezy znajdują się w warstwie podstawnej nabłonka plemnikotwórczego

spermatogonia

Jakie komórki szeregu spermatogenezy znajdują się w warstwie powierzchownej nabłonka plemnikotwórczego

spermatocyty I i II rzędu, spermatogonie i plemniki

Funkcje komórek podporowych

Odżywianie i izolacja komórek spermatogenezy (bariera krew-jądro), fagocytoza ciałek resztkowych, produkcja płynu światła kanalików, wydzielanie aktywiny (TGFbeta), TGFalfa, Somatomedyny C, białka wiążącego androgeny - ABP, defensyny i trochę estrogenu

Jakie połączenia w komórkach Sertolego pozwalają utrzymać barierę krew-jądro

typu occludens

Jaką barierę tworzą komórki podporowe?

bariera krew-jądro

Jakie komórki odpowiadają za barierę krew-jądro?

komórki podporowe / Sertolego

Jakie substancje wydzielają komórki podporowe?

Aktywiny (TGFbeta), TGFalfa, Somatomedyna C, białko wiążące androgeny (ABP), trochę estrogenu i defensyny

Funkcja białka wiążącego androgeny (ABP) wydzielanego przez komórki Sertolego

Utrzymywanie wysokich stężeń testosteronu w jądrze i najądrzu

Pochodzenie komórek macierzystych szeregu spermatogenezy

ektoderma, wędrująca przez ścianę pęcherzyka żółtkowego, ścianę tylnego i środkowego jelita do grzebienia płciowego śródnercza, z którego rozwija się jądro

Jak nazywają się komórki macierzyste spermatogenezy podczas wędrówki do miejsca docelowego i w grzebieniu płciowym?

gonocyty

Czym są gonocyty?

komórki macierzyste spermatogenezy podczas wędrówki do miejsca docelowego i w grzebieniu płciowym

Pochodzenie komórek Sertolego

Nabłonek grzebienia płciowego

Co znajduje się w ścianie kanalika plemnikotwórczego dzieci?

prespermatogonie i komórki Sertolego

Kiedy zaczyna się spermatogeneza i czym jest poprzedzona?

Między 10 a 13 rokiem życia. Przekształceniem prespermatogonii w spermatogonia

Jakie 3 etapy wyróżnia się w spermatogenezie?

Spermatocytogenezę, mejozę i spermiogenezę

Rodzaje spermatogoni

Ad, Ap, B

Jaka komórka ulega mejozie u mężczyzn?

spermatocyt I rzędu

Charakterystyka spermatogonia B

Tworzą syncytia przez mostki cytoplazmatyczne

Jakie dwa podziały są w mejozie?

redukcyjny i ekwacyjny

Co inicjuje i opóźnia inicjację mejozy?

Inicjuje retinol, a opóźniają cytochromy P450, unieczynniające retinol

Ile trwa profaza podziału redukcyjnego i z jakich etapów się składa

24h; leptoten, zygoten, pachyten, diploten, diakineza

Kiedy zachodzi Crossing-over?

W pachytenie mejozy I

Cecha charakterystyczna mejozy u mężczyzn

Spermatocyty I rzędu, II rzędu i spermatydy są połączone mostkami cytoplazmatycznymi

Jak się nazywa i ile trwa proces przekształcania spermatyd w plemniki?

3 tygodnie - spermiogeneza

Co zachodzi podczas spermiogenezy?

wytworzenie akrosomu z aparatu Golgiego, formowanie witki, modyfikacja i kondensacja chromatyny

Co zawiera akrosom?

węglowodany, hialuronidazę, akrozynę, neuraminidazę i kwaśną fosfatazę

Jaki enzym akrosomu rozdziela komórki pęcherzykowe?

hialuronidaza

Jaki enzym akrosomu trawi osłonkę przejrzystą?

akrozyna

W jaki sposób akrosom jest połączony z błoną plemnika i z czego powstaje?

Za pomocą płytki (akroplaksomy) zbudowanej z aktyny F i keratyny 5. Powstaje z aparatu Golgiego

Jak nazywa się proces odłączania plemników od komórki Sertolego i przy pomocy jakiej substancji zachodzi?

Spermacja; aktyna F

Czym jest spermacja?

proces odłączania plemników od komórki Sertolego

Jak nazywa się nadmiar cytoplazmy oddzielający się od powstającego plemnika?

ciałko resztkowe

Czym jest ciałko resztkowe?

nadmiar cytoplazmy oddzielający się od powstającego plemnika

Co utrzymuje specyficzny układ DNA w plemnikach, zastępując histony?

protamina

Czym jest mankiet w komórce, z której powstaje plemnik?

Struktura zbudowana z mikrotubul, aktyny F i białek motorowych i służy transportowaniu białek do przebudowy jądra plemnika

Co się dzieje z chromatyną spermatydy podczas spermiogenezy?

Znikają nukelosomy i nukleofilamenty. Histony są zastępowane protaminą

Ile plemniki mogą pozostać żywe w drogach rodnych kobiety?

do 7 dni

Budowa wstawki plemnika

Aksonema (9 par + 2 mikrotubule w centrum), wydłużone mitochondria. Dolną granicę wstawki tworzy pierścień z septyny 4

Co tworzy dolną granicę wstawki?

pierścień zbudowany z septyny 4

Z czego głównie jest zbudowana witka plemnika?

aksonemy i błony komórkowej

Czym jest aksonema?

Kompleks 9 par mikrotubul leżacych obwodowo i jednej pary centralnie

Receptory plemnika, służące do łączenia z komórką jajową

fertylina, galaktozylotransferaza, kinaza receptora plemnika (SKR), białko sp56, glikoproteina PH20

Jaka witamina wpływa na dojrzewanie plemników w najądrzach

witamina A

Jak nazywa się substancja hamująca ruch plemników w przewodzie najądrza i nasieniowodu?

immobilina

Co nadaje plemnikowi zdolność do ruchu?

synteza cAMP i duże stężenie karnityny w przewodzie najądrza i nasieniowodzie

Jakie receptory plemnika łączą się z jakimi receptorami oocytu?

SKR plemnika z ZP3 oocytu; PH20 plemnika z ZP2 oocytu i fertylina plemnika z integrynami oocytu

W jakim celu jest utrzymywana bariera krew-jądro

Aby komórki układu odpornościowego nie zwalczały spermatocytów I i II rzędu i aby zachować stężenie odpowiednich substancji w nabłonku plemnikotwórczym i kanaliku nasiennym

Ile trwa jeden cykl kanalika plemnikotwóczego?1

16 dni

Ile trwa przejście plemników z kanalików plemnikotwórczych do nasieniowodu?

12 dni

Ile trwa wytworzenie plemników z komórki macierzystej

4 cykle kanalika plemnikotwórczego (64 dni)

Jak nazywają się komórki endokrynowe jądra?

komórki śródmiąższowe jądra / komórki Leydiga

Okresy najmocniejszego wydzielania testosteronu przez komórki Leydiga

między 8 a 18 miesiącem życia płodowego, między 2 a 3 miesiącem życia, a potem w czasie pokwitania

Gdzie występują kryształy Reinkego?

w cytoplazmie komórek Leydiga

Cechy charakterystyczne cytoplazmy komórek Leydiga

Duże, pęcherzykowate jądro, kwasochłonna cytoplazma, krople tłuszczu, ziarna pigmentu i kryształy Reinkego, bogata siateczka śródplazmatyczna gładka i mitochondria z kanalikowymi grzebieniami

Jakie receptory posiada komórka Leydiga na swojej powierzchni?

Receptory dla prolaktyny i LH

Pod wpływem czego może powstać dihydrotestosteron

5alfa-reduktazy

W co przekształca się testosteron pod wpływem 5alfa-reduktazy?

dihydrotestosteron

Jak jest transportowany testosteron we krwi i gdzie powstaje ten transporter?

Przez białko wiążące hormon płciowy (SHBG), powstający w komórkach śródmiąższowych i kory nadnercza

Co syntezują komórki Leydiga?

Głównie testosteron, ale także dehydroepiandrosteron (DHEA) i androstendion, relaksynę, TGFbeta, MSH i endorfinę

Funkcje testosteronu

Początkuje i podtrzymuje spermatogenezę, wykształcenie 2rzędowych męskich cech płciowych, pobudza wydzielanie łoju, podtrzymuje czynność pęcherzyków nasiennych, działa anabolicznie

Co podtrzymuje czynność gruczołu krokowego?

dihydrotestosteron

Funkcja wydzielanej relaksyny przez komórki Leydiga

Pobudza angiogenezę, rozszerza naczynia i hamuje nadmierne wytwarzanie włokien tkanki łącznej

Funkcja wydzielanej oksytocyny przez komórki Leydiga

Skurcze komórek mioidalnych kanalików nasiennych

Ile dziennie testosteronu wydzielaja oba jadra?

7 mg

Co pobudza komórki śródmiąższowe jądra do wydzielania androgenów

LH i PRL

Funkcja tętnicy jądrowej otoczonej splotami wiciowatymi żylnymi

wydajny wymiennik ciepła

Wydajna wymiana cieplna w jądrach z udziałem żył i tętnicy. Jakich?

Tętnica jądrowa otoczona splotami wiciowatymi żylnymi

Miejsca przechowywania plemników

Nasieniowód (a zwłaszcza jego bańka), przewód najądrza

Cechy charakterystyczne nabłonka nasieniowodu

Nabłonek walcowaty wielorzędowy - w przeciwieństwie do przewodu najądrza nie wszędzie ma stereocylia. Ma silne właściwości absorbujące płyn nasieniowodu

Cechy charakterystyczne nabłonka przewodu najądrza i co w nim zachodzi

nabłonek walcowaty wielorzędowy z licznymi stereocyliami, zapobiegającymi fagocytozie plemników. Są one także tutaj wyposażane w glikokoniugaty, zasłaniające receptory plemników

Z jakich części składa się najądrze?

głowy, trzonu i ogona

Co hamuje a co pobudza wydzielanie przez pęcherzyki nasienne?

Pobudzają androgeny, a hamują estrogeny

Co syntezują pęcherzyki nasienne do nasienia

fruktozę, globuliny, witaminę C, prostaglandyny, PGA2, PGB2, PGF2

Budowa pęcherzyków nasiennych

Kształt cewkowaty, jego błona śluzowa posiada wiele fałdów z limfocytami, blaszka właściwa błony śluzowej posiada liczne włókna sprężyste, cieńsza warstwa mięśniowa z dwoma warstwami - wewnętrzną okrężną i zewnętrzną podłużną

Gdzie swoje ujście mają pęcherzyki nasienne

Do światła nasieniowodu na samym jego końcu. Dalej nazywa się to przewodem wytryskowym

Charakterystyka gruczołu krokowego

30-50 gruczołów pęcherzykowo-cewkowych

Dokąd swoją wydzielinę odprowadza gruczoł krokowy

Do cewki moczowej

Jakie gruczoły pod względem położenia względem cewki moczowej ma stercz?

gruczoły błony śluzowej, gruczoły błony podśluzowej i najgłębsze komórki główne

Czym są pęcherzyki sterczowe?

Wgłębienia między przewodami odporwadzającymi sterczu w cewce moczowej, będące pozostałością rozwojową po przewodzie Mullera

Co produkuje gruczoł krokowy in situ?

alfa-reduktaze redukujaca testosteron do dihydrotestosteronu, który pobudza aktywność wydzielniczą stercza i fosfodiestrazę 5

Co produkuje stercz do wydzieliny?

kwas cytrynowy, fosfatazę kwaśną, fibrynolizynę i hialuronidazę

Czynność gruczołów opuszkowo-cewkowych i gdzie uchodzą

Wydziela śluz do cewki moczowej

JAk nazywają się gruczoły łojowe napletka?

gruczoły Tysona

Czym są gruczoły Tysona?

Gruczoły łojowe napletka

Budowa żołędzi prącia

Brak ciał jamistych, skomplikowany splot żylny, brak błony białawej, jest pokryta cienką, nieowłosioną skórą

Jakie zakończenia nerwowe znajdują się w skórze prącia?

Nagie zakończenia nerwowe, kolbki Krausego i ciałki blaszkowate (Vatera-Paciniego)

Struktury prącia

część gąbczasta cewki moczowej, dwa ciała jamiste po stronie grzbietowej prącia i ciało gąbczaste z żołędzią

Czym są pokryte ciała jamiste i ciało gąbczaste?

Osobno są pokryte błoną białawą, a razem otoczone są powięzią prącia (bez żołędzi)

Żołędź prącia należy do...?

ciała jamistego

Jak nazywa się dojrzała komórka jajowa?

Oocyt II rzędu zahamowany w metafazie II podziału mejotycznego

narządy płciowe żeńskie wewnętrzne

jajniki, jajowody, macica, pochwa i narządy szczątkowe

narządy płciowe żeńskie zewnętrzne

wargi sromowe mniejsze i większe, łechtaczka i przedsionek pochwy

Czym jest pokryty jajnik?

Torebką łącznotkankową nazywaną błoną białawą

Przez co dostają się naczynia i nerwy do jajnika

Przez krezkę, łącząc się z wnęką jajnika

Z jakich warstw składa się jajnik?

kory i rdzenia

Skąd pochodzą komórki macierzyste oogenezy?

ektoderma, wędrująca przez ścianę pęcherzyka żółtkowego, ścianę tylnego i środkowego jelita do grzebienia płciowego śródnercza, z którego powstaje jajnik

W jakiej fazie jakiego podziału jest pierwsze zahamowanie oogenezy?

diplotenie profazy mejozy I

Co zachodzi do 6 miesiąca życia płodowego w związku z oogenezą

oogonie przekształcają się w oocyty I rzędu, które pod wpływem retinolu wchodzą w I podział mejotyczny, który jest zahamowany w diplotenie profazy mejozy I

czym jest diktioten?

stan zahamowania w diplotenie profazy mejozy I oogenezy

Jak nazywa się stan zahamowania w diplotenie profazy mejozy I oogenezy

diktioten

Co zahamowuje oocyty I rzędu w diplotenie profazy mejozy I?

inhibitor dojrzewania oocytów (OMI)

Z czego powstają komórki ziarniste?

z nabłonka grzebienia płciowego

kiedy powstaje pierwsze ciałko kierunkowe

po zakończeniu mejozy I

Co zahamowuje oocyty II rzędu w metafazie II podziału mejotycznego

czynnik cytoplazmatyczny (CSF)

Cechy budowy pęcherzyków jajnikowych pierwotnych

Zawiera oocyt I rzędu w diplotenie, posiadający równoległe do siebie otoczki jądrowe - błony pierścieniowate. Otoczone są jedną warstwą komórek - prekursorów komórek ziarnistych

Co pojawia się w oocycie podczas wzrastania pęcherzyków jajnikowych

zwiększenie liczby rybosomów, aparatu Golgiego, pojawienie się kropel tłuszczu, ziaren lipochromowych i ZIAREN KOROWYCH w zewnętrznej warstwie cytoplazmy

Jakie receptory znajdują się w błonie oocytu?

integryny, CD9, ZP2, ZP3 (zona pellucida)

Jakie zmiany zachodzą w tkance łącznej jajnika podczas wzrastania pęcherzyków?

Powstaje warstwa wewnętrzna osłonki pęcherzykowej z dużą ilością komórek i bogatym unaczynieniem i zewnętrzna warstwa osłonki pęcherzykowej, która ma wiele włokien kolagenowych i miocyty gładkie

Warstwa wewnętrzna osłonki pęcherzykowej

Komórki tkanki łącznej jajnika pokrywają wzrastający pęcherzyk warstwą dużej ilości komórek i bogatego unaczynienia

Warstwa zewnętrzna osłonki pęcherzykowej

Komórki tkanki łącznej jajnika pokrywają wzrastający pęcherzyk warstwą włokien kolagenowych i nielicznych miocytów

Jaki hormon wydzielają komórki pęcherzyka jajnikowego wzrastającego?

leptynę, która hamuje apetyt i wzmaga angiogenezę

Funkcje wzrastających i dojrzałych pęcherzyków jajnikowych

Miejsce dojrzewania oocytów II rzędu i wydzielają estrogeny, inhibinę F i aktywinę

Co wydziela estrogeny?

Komórki ziarniste pęcherzyków jajnikowych, komórki śródmiąższowe jajnika i komórki syncytiotrofoblastu, a estron i przez adipocyty

funkcja komórek luteinowych

synteza progesteronu, oksytocynę i neurofizynę

funkcja komórek paraluteinowych

synteza estrogenów i relaksyny

co jest żółtym barwnikiem w komórkach luteinowych?

lipochrom

Cechy budowy komórek luteinowych i paraluteinowych

typowe dla wydzielniczych hormonów steroidowych

Główna rola progesteronu

Przygotowanie endometrium do fazy wydzielniczej i implantacji zarodka, utrzymanie tego stanu w czasie ciąży i przygotowanie gruczołów mlekowych do wydzielania mleka

mechanizm działania relaksyny syntezowanej przez komórki paraluteinowe

ekspresja genu dla śródbłonkowego czynnika wzrostu (VEGF), który indukuje waskulogenezę i angiogenezę

Co się dzieje z pęcherzykami jajnikowymi, które nie ulegną owulacji?

Ulegają atrezji, degeneracji i resorpcji

Jakie pęcherzyki jajnikowe ulegają atrezji

pęcherzyki pierwotne i wzrastające

Z czego powstają komórki śródmiąższowe jajnika?

Z komórek warstwy wewnętrznej osłonki pęcherzyka

Funkcja gruczołów śródmiąższowych jajnika

uwalnianie estrogenów, powodujących drugorzędowe cechy żeńskie

Czym są komórki wnękowe?

Gruczoły śródmiąższowe jajnika ulokowane w zrębie wnęki jajnika. Syntezują androgeny i mają krystaloidy Reinkego

Efekt guza nowotworowego komórek wnękowych jajnika

maskulinizacja

z jakich części składa się jajowód

lejek, bańka, cieśń i część maciczna

z jakich łon zbudowany jest jajowód

błony śluzowe, mięśniowej i surowiczej

Jakie komórki występują w nabłonku jajowodu?

komórki urzęsione, komórki wydzielnicze, komórki klinowate i limfocyty śródnabłonkowe

kiedy jest najwięcej komórek urzęsionych w nabłonku jajowodu?

W czasie i tuż po owulacji; jest zależne od ilości estrogenów we krwi

Błona surowicza jajowodu

Listek otrzewnej pokryty mezodermalnym nabłonkiem

warstwy mięśni w mięśniówce jajowodu

warstwa zewnętrzna podłużna i wewnętrzna okrężna

Z jakich części składa się macica

trzonu, cieśni i szyjki

Czym jest doczesna?

Przekształconą błoną śluzową wchodzącą w skład łożyska

Na jakie warstwy dzieli się miometrium macicy?

warstwa wewnętrzna podłużna, środkowa okrężna i spiralna i zewnętrzna podłużna i okrężna

Przez co wywoływane są skurcze mięśniówki macicy?

oksytocynę, prostaglandyny, PGE2 i PGF2

Na czym polega tolerancja immunologiczna ciąży?

Brak naczyń limf w powierzchownych częściach doczesnej, broniące limfocytów NK w trofblascie pod wpłwem HLA-C i HLA-E, produkowana w łożysku dioksygenaza indolaminy zmienia tryptofan niezbędny dla atakujących limfocytów T, wydzielanie TGFbeta i TNFalfa

czym jest sklepienie pochwy

górna część otaczająca szyjkę macicy, do którego składane jest nasienie

z jakich części zbudowana jest ściana pochwy

błony śluzowej, mięśniowej i przydanki

Z jakich warstw składa się błona śluzowa pochwy

podstawnej, pośredniej i powierzchownej

Nabłonek pochwy w fazie proliferacyjnej

Nabłonek staje się grubszy, w warstwie powierzchownej głównie komórki skeratynizowanych, o kwasochłonnej cytoplazmie i pyknotycznych jądrach

Nabłonek pochwy w fazie wydzielniczej

Cienki nabłonek, na wierzchu warstwa pośrednia z komórkami zasadochłonnymi i o pęcherzykowatych jądrach

Jak inaczej nazywa się żeński gruczoł krokowy?

gruczoł Skene'a

Jak inaczej nazywa się gruczoł Skene'a?

Żeński gruczoł krokowy

Gdzie znajduje się gruczoł Skene'a i co wydziela

przednia ściana pochwy, w pobliżu dolnego odcinka cewki moczowej; wydziela swoisty antygen prostaty (PSA) i enzym fosfodiestrazę 5 (PDE5)

Gruczoły przedsionkowe mniejsze - gdzie są i co wydzielają oraz jaką mają budowę

Cewkowe gruczoły śluzowe występujące w okolicy łechtaczki i ujścia cewki moczowej

Gruczoły przedsionkowe większe - gdzie są i co wydzielają i jaką mają budowe

cewkowo-pęcherzykowe gruczoły na bocznych powierzchniach przedsionka. Wydziela śluz

pochodzenie gruczołu sutkowego

Zgrubienie ektodermy po obu stronach okolicy piersiowej

Co znajduje się w otoczce brodawki sutkowej

gruczoły łojowe i zmodyfikowane gruczoły sutkowe Montgomery'ego

Z czego głównie składa się nieczynny gruczoł sutkowy?

tkanki łącznej właściwej i tkanki tłuszczowej żółtej

Co się dzieje podczas uczynniania gruczołu sutkowego

komórki nabłonka się dzielą, zwiększa się liczba i średnica przewodów mlekonośnych, powstaje wiele pęcherzyków wydzielniczych i powstają komórki mioepitelialne. Tkanka tłuszczowa żółta zanika

JAki składnik mleka odpowiada za bierną odporność immunologiczną noworodka

dimery IgA

Główne skłądniki mleka matki

woda, tłuszcz, białka (zwłaszcza kazeina), IgA, węglowodany (głównie laktoza), Ca2+, fosforany, witaminy