wczesne sredniowiecze

wódz Ostrogotów, rozgromił wojska Odoakra w 493r.

Teodoryk Wielki

religia ludów germańskich

ariańska

wkroczenie Longobardów do Italii

586r.

założył klasztor Vivarium w Kalabrii

Kasjodor

reguła benedyktyńska (św. Benedykt z Nursji)

każda wspólnota zachowywała odrębność, na jej czele stał wybierany dożywotnio opat, mnisi musieli przebywać od ślubów zakonnych do śmierci w jednym klasztorze(tzw. stałość miejsca)

przywódca wspólnoty Rzymian w Noricum kiedy upadało Imperium Rzymskie

św. Seweryn z Noricum (V wiek)

Justynian I Wielki

527-565 r.

Belizariusz

wódz, który w 533r. rozpoczął wojne przeciw Wandalom

535r.

zajęcie Sycylii przez wojska Belizariusza

ostatni władca Ostrogotów

Totilia

powstanie Nika (, Nika!”- Zwyciezaj!)

532r.

Trybonian

prawnik za czasów Justyniana I Wielkiego

ceremoniał dworski Justyniana Wielkiego

każdy musiał paść na twarz przed nimi, rozpostrzec szeroko ręce i nogi i ucałować stopy obojga, musieli zwracac sie do niego i jego żony: władcą i władczynią

kodeks Justyniana

534r.

likwidacja Akademii Platońskiej w Atenach

529r.

ikonoklazm = obrazoburstwo

ruch dążący do likwidacji ikon w VIII i IX w.

tzw. dżuma Justyniana

542r.

bitwa pod Niniwą

627r.

stolica Persji

Ktezyfont

Hagia Sophia

VI w.

oblężenie Konstantynopola przez Awarów i Słowian

626r.

temy

okręgi wojskowe, kierowali nimi stratedzy

zapoczątkował panowanie dynastii macedońskiej

Bazyli I Macedończyk

przyjęcie chrztu przez Bułgarów

864r.

zawarcie sojuszu z Włodzimierzem Wielkim przez Bazylego II Bułgarobójce

988r.

renesans macedoński

ikony, freski itd pojawiły się znów w kościołach; wykształcił się klasyczny styl bizantyjski cechujący się wzniosłością i surowością; zaczęto wznosić pięciokopułowe budowle na planie greckiego krzyża wpisanego w kwadrat

ogień grecki

wynaleziony ok. 670r.; podczas walki substancje wystrzeliwano pod ciśnieniem na odległość do 75m

pierwsze objawienie Mahometa

610r.

ucieczka z Mekki do Medyny

622r.

śmierć Mahometa

632r.

w świątyni Al-Kaaba czczono?

czarny kamień

ucieczka Mahometa

hidżra

prawo muzułmańskie

szariat

czarny kamień

hadżar

następca, władca islamski

kalif

czterech sprawiedliwych kalifów

Abu Bakr (teść Mahometa); Umar; Usman; Ali (kuzyn Mahometa)

święta wojna

dżihad

ziemie podbite przez Arabów na Półwyspie Iberyjskim nazwane przez nich

Andaluzja

oblężenie Konstantynopola przez Arabów

717r.

bitwa pod Poitiers

732r. (Karol Młot)

bitwa nad rzeką Tałas (Chiny)

751r.

danina brana od chrześcijan przez muzułmanów

dżizja

ormament z motywów roślinnych i geometrycznych

arabeska

przyrząd atronomiczny używany do nawigacji

atrolabium

zbiór opowiadań o czynach Mahometa, drugie źródło szariatu

sunna

uznawali za źródło wiary i prawa tylko Koran

szyici

uznawali za źródło prawa i wiary koran i sunne

sunnici

pierwszy król Franków

Childeryk z dynastii Merowingów

syn Childeryka

Chlodwig (466-511)

spisane na rozkaz władcy germańskie prawo zwyczajowe

prawo salickie (Lex Salica)

przyjęcie chrztu przez Chlodwiga I w Reims

496r.

rozpad królestwa Franków na:

Austrazje; Neustrie; Akwitanie i Burgundie

najwyższy urzędnik dworski

majordom

„gnuśni królowie”

ze względu na utrate realnej władzy nazwano tak ostatnich władców z dynastii Merowingów

zapoczątkował dynastie Karolingów

Arnulf z Metzu

upowszechnił rozdawnictwo majątków ziemskich- beneficjów

Karol Młot

podział państwa Franków po śmierci Karola Młota

Karloman i Pepin Krótki

detronizacja Childeryka III - ostatniego króla dynastii Merowingów przez Pepina Krótkiego

751r.

powstanie Państwa Kościelnego (Patrymonium św. Piotra)

756r.

przejęcie władzy przez Karola Wielkiego

771r.

przygraniczne jednostki wojskowe

marchie

wysłannicy władcy

missi dominici

system monetarny

funt srebra= 20 solidów= 240 denarów

podzielone na rozdziały zbiory przepisów prawa publicznego

kapitularze

namówił Karola Wielkiego do reformy szkolnictwa

Alkuin (uczony z Yorku)

dwa poziomy nauki

trivium i quadrivium

osoba zajmująca sie przepisywaniem ksiąg

skryba

wprowadzenie małych liter

minuskuła karolińska

koronacja Karola Wielkiego na cesarza

25 grudnia 800r.

traktat w Verdun

843r.

urzędnicy monarchy odpowiedzialni za bezpieczeństwo w państwie

szeryfowie

ostatni władca z dynastii Karolingów, doprowadził do zjednoczenia ziem dawnego imperium Karola Wielkiego

Karol Gruby

zapoczątkował nową dynastie we Francji po śmierci Karola Grubego

Hugo Kapet (Kapetyngowie) 987r.

rozpad państwa Franków

Frankonia; Saksonia; Bawaria i Szwabia

zapoczątkował rządy dynastii saskiej (ottońskiej)

Henryk I

początek państwa niemieckiego

919r.

bitwa na Lechowym Polu, Węgrzy vs. Otton I (wygrał)

955r.

koronacja Ottona I na cesarza

962r.

nazwa panstwa niemieckiego

Święte Cesarstwo Rzymskie Narodu Niemieckiego

idea uniwersalizmu cesarskiego

zjednoczenie chrzescijanskiego swiata; Sclavinia, Germania, Galia i Roma

królowie normandcy

konungowie

wodzowie normandcy

jarlowie

normańdki wódz, otrzymał od króla Franków księstwo (Normandie) za cene chrztu

Rollon

napaść normanów na klasztor angielskie na wyspie Lindisfarne

793r.

pismo runiczne

najstrasze pismo używane przez ludy germańskie; znaki miały forme trójkątną skladały się głównie z prostych linii i łuków

łodzie wikingów

langskipy

bitwa pod Hastings

1066r.

władca Anglii po śmierci Edwarda Wyznawcy

Wilhelm I Zdobywca

dotarł do Ameryki Północnej nazywanej Winlandią

Leif Eriksson

wojownik za czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego

tarczownik

kaganat awarski

państwo utworzone w Panonii; rządzone przez chana

przyjęcie chrztu przez Mojmira I (Morawy)

831r.

wysłanie Cyryla i Metodego na Morawy

863r.

wypędził uczniów Metodego i przywrócił łacinę

Świętopełk

dynastia rządząca morawami ze stolicą w Pradze

Przemyślidzi

przyjęcie chrztu przez Bułgarów

866r.

przyjęcie chrztu przez Włodzimierza Wielkiego

988r.

dynastia rządząca na Węgrzech

Arpadzi (Arpad założyciel)

przyjęcie chrztu przez Gejze (Węgry)

974r.

koronacja Stefana I Wielkiego (Węgry)

1000r.

polskie wspólnoty sąsiedzkie

opola

56 plemion zamieszkujące slowianszczyzne

geograf bawarski

spisał pierwsze informacje na temat Mieszka I

Ibrahim ibn Jakub (żydowski podróżnik z arabskiej Hiszpanii) w 966r.

chrzest Polski

966 r.

pierwszy biskup

Jordan

pierwsze biskupstwo

w Poznaniu

bitwa pod Cedynią

972r.

Dagome iudex

992r.

pokonal go Mieszko I w 967r.

Wichman

misja św wojciecha

997r.

zjazd gnieźnieński

1000r.

pierwszy arcybiskup

brat św. Wojciecha; Radzim Gaudenty

wojny polsko- niemieckie

1004-1018

pokój w Budziszynie

1018r.

koronacja Bolesława Chrobrego

1025r.

zjazd w Kwedlinburgu

1054 r.

koronacja Bolesława Śmiałego

1076r.

konflikt Bolesława Śmiałego (Szczodrego) z biskupem krakowskim Stanisławem

1079r.

wojewoda

palatyn

bulla gnieźnieńska potwierdzająca istnienie niezależnego arcybiskupstwa gnieźnieńskiego

1136r.

ciężkozbrojni konni wojownicy

pancerni

3 instrumenty władzy:

drużyna (siła zbrojna); dwór monarszy (administracja centralna) i organizacja grodowa (administracja terenowa)

zarządzał dworem i nadzorował działalność organizacji grodowej

wojewoda

zarządzał gospodarką i skarbem państwa

komornik

odpowiadał za zaopatrzenie piwnic dworu

cześnik

dbał o przygotowanie stołu władcy, kierował podawaniem potraw

stolnik

doradca władcy; kierowal kaplicą dworską i kancelarią, uwierzytelniał dokumenty

kanclerz

zajmował sie stajniami

koniuszy

zajmował się rewirami łowczymi

łowczy

zajmował się zbrojowniami

miecznik

zajmował się bezpieśrednimi majątkami władcy

włodarz